Wikisoc - De vrije informatiebron over sociaal recht in België

Welkom op de WikiSoc blog

WikiSoc is een blog waarin prof. Willy van Eeckhoutte fouten signaleert in of vragen stelt bij informatie over arbeids- of socialezekerheidsrecht in de media.
Niet de zoveelste opinie, maar hard recht

Terug naar overzicht
De Standaard, zaterdag 15 - zondag 16 maart 2014, p. E8

SD Worx blijkt in het model van arbeidsreglement dat het zijn klanten ter beschikking stelt, een bepaling te hebben opgenomen op grond waarvan werknemers zich tijdens de eerste dertig dagen arbeidsongeschiktheid van 13 tot 17 uur thuis ter beschikking moeten houden voor een eventuele controle door een controlearts. Volgens het ACV is dergelijk “medisch huisarrest” blijkbaar onwettig, aangezien die vakbond ermee dreigt “tegen het model” een rechtszaak in te leiden. SD Worx ziet geen probleem.

 

Wie heeft gelijk?

De wet laat het in beginsel toe 

Sinds 1 januari 2014 bepaalt de Arbeidsovereenkomstenwet uitdrukkelijk dat een collectieve arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement “een dagdeel” kan bepalen gedurende hetwelk de werknemer ter beschikking moet houden voor een bezoek van een controlearts in zijn woonplaats of in een aan de werkgever meegedeelde verblijfplaats.

 Dat men wat het ACV “medisch huisarrest” noemt, in het arbeidsreglement mag inschrijven en dat dit in principe rechtsgeldig is, lijdt dus principieel geen twijfel.

 De wet zet zelf twee beperkingen aan dat principieel recht. Het dagdeel waarop een werknemer zich ter beschikking moet houden,

-      mag maximum vier aaneengesloten uren beslaan,

-      moet zich tussen 7 en 20 uur bevinden (art. 31, § 3, tweede lid, Arbeidsovereenkomstenwet).

 

Zijn de dertig dagen wettig?

De enige vraag die juridisch dus nog rijst, is of een arbeidsreglement dat ter beschikking zijn mag opleggen gedurende een periode van dertig dagen, met name de eerste dertig dagen arbeidsongeschiktheid.

 Op zich wordt dat door de wet niet verboden: artikel 31 van de Arbeidsovereenkomstenwet zegt niets over de duur.

 Wat zou zich daartegen dan kunnen verzetten? De redelijke toepassing waartoe de regering opriep tijdens de parlementaire voorbereiding van de wet?

 In beginsel wel. Ieder recht, ook het recht in het arbeidsreglement een periode van beschikbaarheid voor de controlearts in te schrijven, moet redelijk worden toegepast. Of correcter uitgedrukt: men mag ervan geen gebruik maken op een wijze die kennelijk de grenzen te buiten gaat van wat een normaal en redelijk gebruiker van het recht zou doen.

Is een verplichting zich dertig dagen beschikbaar houden, kennelijk onredelijk?

Als het over de termijn van dertig dagen gaat, aarzel ik. De dertig dagen is immers de termijn waarvoor de werknemer, althans de bediende, recht heeft op gewaarborgd loon van zijn werkgever. Die aarzeling lijkt al voldoende om de termijn van dertig dagen op zich niet als kennelijk onredelijk te beschouwen.

Maar het zich beroepen op een in die zin geformuleerde bepaling kan dat wel zijn. Veronderstel dat de werkgever de eerste arbeidsdag een controle laat uitoefenen die tot de conclusie leidt dat de werknemer inderdaad arbeidsongeschikt is voor de periode die zijn behandelende arts vooropzette en dat het geen twijfel leidt dat die arbeidsongeschiktheid niet van dien aard is dat hem zou verboden moeten worden de woning te verlaten. Kan de werkgever dan in redelijkheid eisen dat de werknemer ook de volgende en de volgende en de daarop volgende dag, tot en met de dertigste dag? Ik denk het niet. Maar dat ik zo denk, is niet relevant, wel dat, zo neem ik aan, geen normaal en redelijk mens, in wiens plaats de rechter zich bij betwisting moet stellen, in mijn voorbeeld anders zal denken. Concreet zie ik bij een betwisting de rechter niet het gewaarborgd loon ontzeggen aan de werknemer van wie men zou vaststellen dat hij de dag na de hierboven vermelde controle tussen 13 en 17 uur op straat loopt. En zo zullen er nog wel voorbeelden zijn.

M.a.w. een beding dat zonder meer dertig dagen beschikbaarheid tussen 13 en 17 uur oplegt, lijkt te absoluut geformuleerd. Dat zullen ongetwijfeld ook de ondernemingsraden en de werknemers vinden, wanneer zij moeten gebruik maken van hun recht om, respectievelijk, te beslissen over de opname van dergelijke bepaling in het arbeidsreglement of dienaangaande hun bezwaren te laten kennen (zie de artikelen 11 en 12 van de Arbeidsreglementenwet).

 

Kan het model voor de rechtbank worden aangevochten?

Nog een tweede vraag naar aanleiding van het artikel in De Standaard. Kan het ACV een rechtszaak beginnen tegen het model van arbeidsreglement van SD Worx?

Tegen “het model” als zodanig natuurlijk niet. Tegen SD Worx evenmin: het ACV heeft geen rechtspersoonlijkheid om dergelijke vorderingen in te stellen en het ontbreekt hem aan het persoonlijk en verkregen belang dat artikel 17 van het Gerechtelijk Wetboek voor een dergelijke vordering stelt. Waartoe zou dergelijke vordering trouwens strekken: een “model van arbeidsreglement” kan natuurlijk niet nietig worden verklaard en van foute informatie kan men SD Worx ook niet beschuldigen, want de wet laat een dergelijk geformuleerde bepaling toe. Het ACV bedoelt uiteraard dat het bij de toepassing van zo’n bepaling, bv. als die wordt ingeroepen om gewaarborgd loon te ontzeggen aan een werknemer die afwezig was bij een controle tussen 13 en 17 uur in de eerste dertig dagen, voor de werknemer onwettige toepassing van de bepaling zal inroepen.

 

Conclusie

In bepaalde gevallen kan een beroep op een bepaling van het arbeidsreglement die de werknemers oplegt zich de eerste dertig dagen arbeidsongeschiktheid alle dagen ter beschikking te houden tussen 13 en 17 uur, kennelijk onredelijk zijn en dus onwettig. 

Categorieën: /nl/archive/

Inschrijven

Updates ontvangen via mail?

WikiSoc volgen via Twitter

 

Wikisoc volgen via Google+

 

 

WAT? wx5 (wwwww) 

 Wij Willen Wettelijke Waarheden Weten 

 

De media verspreiden voortdurend informatie die rechtstreeks of onrechtstreeks juridisch is.

  

Wikisoc speurt naar nieuwsmededelingen met sociaalrechtelijke informatie die vragen oproepen (en probeert die vragen te beantwoorden).

 

 

VOOR WIE?

 

 Voor de (al dan niet eeuwige) student en voor al wie (minstens voor een stukje) leeft om te leren, zoals de auteur.

 

 

DE AUTEUR 

 

 

advocaat Willy van Eeckhoutte

 

professor Willy van Eeckhoutte

 

ANDERE INFORMATIE OVER SOCIAAL RECHT:

klik op de afbeelding

 

 

           

 

          

 

 

Trefwoorden