Wikisoc - De vrije informatiebron over sociaal recht in België

Welkom op de WikiSoc blog

WikiSoc is een blog waarin prof. Willy van Eeckhoutte fouten signaleert in of vragen stelt bij informatie over arbeids- of socialezekerheidsrecht in de media.
Niet de zoveelste opinie, maar hard recht

Terug naar overzicht

Soms moét een sollicitant voorbije depressies meedelen

wanneer die hem totaal ongeschikt maken voor de functie

09 september 2014
De Standaard, dinsdag 9 september 2014, p. 5

Laten wij het, om misverstanden (en, vooral, een te lang stukje) te vermijden enkel over die vraag hebben. Of de werkgever mag polsen naar voorbije of nog bestaande depressies en of hij daaromtrent testen zou mogen afnemen, is een andere vraag. Wij gaan het om dezelfde reden ook niet hebben over de vraag of een depressie kan worden beschouwd als een handicap.

 

CAO nr. 38

Over de vraag gesteld in het opschrift van dit stukje, m.a.w. over de vraag wat een sollicitant niet mag en moet zeggen, is er rechtstreeks alleen de CAO nr. 38 van 6 december 1983 betreffende de werving en selectie van werknemers.

Artikel 13 van die cao zegt dat de sollicitant “alle noodzakelijke gegevens over beroeps- en studieverleden” moet verschaffen wanneer die betrekking hebben op de aard en de uitoefeningsvoorwaarden van de functie waarvoor hij solliciteert.

Afgezien van het feit dat dit artikel van de CAO nr. 38 niet algemeen bindend werd verklaard en, zoals blijkt uit de formulering van artikel 7 van die cao eigenlijk ook maar een obligatoire (inspannings)verbintenis inhoudt van de werknemersorganisaties, die beloven bij hun leden hun gezag aan te wenden opdat zij (onder andere) die bepaling zouden naleven, behoort een depressie uiteraard niet tot het beroeps- of studieverleden.

 

Goede trouw

Aangezien wij in het arbeidsrecht geen oplossing vinden, moeten wij het antwoord dan ook elders zoeken, met name in het gemeen recht.

Het voornoemde artikel 13 van de CAO nr. 38 verwijst trouwens impliciet naar het gemeen recht wanneer het zegt dat “ertoe gehouden om te goeder trouw aan de selectie-procedure mee te werken”. Het gaat hier weliswaar niet om de goedetrouwverplichting van artikel 1134 van het Burgerlijk Wetboek, want tussen de sollicitant en de ondernemer bestaat nog geen arbeidsovereenkomst, maar over de verplichting tot behoorlijk handelen, waarvan de miskenning een fout kan opleveren in de zin van artikel 1382 van het Burgerlijk Wetboek.

Vereist de goede trouw dat een sollicitant een voorbije depressie meedeelt?

In eerste instantie natuurlijk niet. De werkgever heeft als zodanig niets te maken met het ziekteverleden van een sollicitant. Hij mag er, terloops gezegd, in beginsel zelfs niet naar vragen, al is het maar omdat dit een mogelijke discriminatie op grond van gezondheidstoestand zou kunnen vormen.

Overigens zegt artikel 11 van de CAO nr. 38 – weliswaar ook niet algemeen bindend verklaard en enkel met de waarde van een aanbeveling die deze keer de werkgeversorganisaties aan hun leden doen - dat vragen over het privéleven bij sollicitatie en selectie slechts verantwoord zijn indien zij relevant zijn wegens de aard en de uitoefeningsvoorwaarden van de functie. Wat een werkgever niet spontaan mag vragen, moet een sollicitant natuurlijk ook niet spontaan meedelen.

 

Kan een voorbije depressie bij een sollicitatie relevant zijn wegens de functie?

In de regel niet, zou ik denken. Maar misschien wel als het gaat om een nagenoeg continue toestand die de werknemer eigenlijk niet in staat of zelfs totaal ongeschikt maakt voor de functie. Ik geef een voorbeeld: een sollicitant in die situatie solliciteert voor de functie van opvoeder die jonge mensen met persoonlijke problemen moet begeleiden om er weer bovenop te geraken. In dat geval, zo komt het mij voor, vereist de goede trouw zelfs dat men niet voor een dergelijke functie solliciteert. In minder flagrante gevallen kan een mededeling bij de sollicitatie deel uitmaken van de goedetrouwverplichting.

 

Is er dan geen probleem met de antidiscriminatiewetgeving?

Hoe zou daarmee een probleem kunnen zijn?

 Wel, als men aanneemt dat de werknemer verplicht is in welbepaalde omstandigheden, zoals in het voorbeeld, gezondheidsproblemen mee te delen, brengt dat de werkgever dan niet in bekoring (verleiding zegt men in de nieuwe versie van het Onze Vader) te discrimineren op basis van de gezondheidstoestand, wat verboden is?

Inderdaad. Weliswaar verbiedt de Antidiscriminatiewet (de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie) in dit verband enkel discriminatie op grond van “huidige of toekomstige gezondheidstoestand” (art. 3) en dus niet die van het verleden, maar het is evident dat in situaties zoals die van het voorbeeld, de werkgever de informatie m.b.t. het verleden zou kunnen of zal gebruiken om te discrimineren op basis van de toekomstige gezondheidstoestand.

Bovendien maakt artikel 2 van de – deze keer wél algemeen bindend verklaarde - CAO nr. 95 betreffende de gelijke behandeling gedurende alle fasen van de arbeidsrelatie, waartoe, blijkens artikel 3 ook “de voorwaarden voor toegang tot arbeid” worden gerekend, gewag van ziekteverleden.

Toch is er niet echt een probleem

Het gezond verstand, helaas nog altijd geen algemeen rechtsbeginsel, brengt mee dat men niet zover kan gaan dat zelfs in het gegeven voorbeeld (ik zal er nog een schepje bovenop doen: een zwaar depressieve persoon die dat toch zeer goed kan verbergen, solliciteert voor de genoemde functie van begeleider van jongeren in psychische nood) de sollicitant zijn depressie mag verzwijgen.

Van dat gezond verstand geven in ieder geval zowel de wetgever als de sociale partners van gezond verstand blijk. De Antidiscriminatiewet acht een direct onderscheid op grond van gezondheidstoestand geen verboden directe discriminatie als dat onderscheid “gerechtvaardigd is door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn 3 (art. 7). En in de CAO nr. 95 zegt n artikel 3, tweede lid, zeggen dat de werkgever enkel geen onderscheid mag maken op grond van (onder meer) ziekteverleden “wanneer deze geen verband houden met de functie of de aard van de onderneming”. Is dergelijk verband er wel, dan mag het niet.

 

Conclusie

Een sollicitant moet in principe geen melding maken van verleden depressies in zijn cv of bij een sollicitatiegesprek.

Maar als die verleden depressies van die aard zijn of zouden kunnen zijn dat zij het onmogelijk of tegenaangewezen maken of dreigen te maken dat hij de functie krijgt waarvoor hij solliciteert, moet de sollicitant daarvan wel kennis geven. Zo niet, handelt hij niet te goeder trouw en begaat hij een fout waarvoor hij aansprakelijk kan worden gesteld.

Inschrijven

Updates ontvangen via mail?

WikiSoc volgen via Twitter

 

Wikisoc volgen via Google+

 

 

WAT? wx5 (wwwww) 

 Wij Willen Wettelijke Waarheden Weten 

 

De media verspreiden voortdurend informatie die rechtstreeks of onrechtstreeks juridisch is.

  

Wikisoc speurt naar nieuwsmededelingen met sociaalrechtelijke informatie die vragen oproepen (en probeert die vragen te beantwoorden).

 

 

VOOR WIE?

 

 Voor de (al dan niet eeuwige) student en voor al wie (minstens voor een stukje) leeft om te leren, zoals de auteur.

 

 

DE AUTEUR 

 

 

advocaat Willy van Eeckhoutte

 

professor Willy van Eeckhoutte

 

ANDERE INFORMATIE OVER SOCIAAL RECHT:

klik op de afbeelding

 

 

           

 

          

 

 

Trefwoorden