Wikisoc - De vrije informatiebron over sociaal recht in België

Welkom op de WikiSoc blog

WikiSoc is een blog waarin prof. Willy van Eeckhoutte fouten signaleert in of vragen stelt bij informatie over arbeids- of socialezekerheidsrecht in de media.
Niet de zoveelste opinie, maar hard recht

Terug naar overzicht

HR ziet mij, mijn pc-activiteiten worden gemonitord

De pc van een werknemer monitoren, mag onder geen beding.

15 november 2013
De Tijd woensdag 13 november 2013, p. 3

Belgacom zegt in een reactie dat eventuele controles van werknemers mogelijk zijn in het kader van een interne ‘policy’ binnen het kader van de wetgeving. Het verzamelen van individuele informatie kan alleen als er vermoedens zijn van ‘ernstig misbruik’ en zelfs dan mogen alleen het verkeer op het bedrijfsnetwerk en de zakelijke mails worden gecontroleerd”.

                (Martin Buxant en Wim De Preter in De Tijd van woensdag 13 november 2013, p. 3)

Over welke wetgeving gaat het?

Eigenlijk gaat het om een interprofessionele cao, nl. de CAO nr. 81 van 26 april 2002, gesloten in de Nationale Arbeidsraad, tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de werknemers ten opzichte van de controle op de elektronische on-linecommunicatiegegevens [waarom de Nationale Arbeidsraad een koppelteken zet tussen on en line is een raadsel: het hoort er niet te staan].

Terloops gezegd: het is niet omdat de Belgische Staat meerderheidsaandeelhouder is in de nv Belgacom, dat die onderneming en haar personeel niet zouden vallen onder de toepassing van die cao (artikel 2, § 3, van de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités sluit wel openbare instellingen uit zijn toepassingsgebied, maar dat is Belgacom niet).

Het “monitoren”, d.w.z. onder toezicht houden, van een pc is zonder twijfel controle van onlinecommunicatie.

Is het inderdaad zo dat individuele informatie enkel kan worden verzameld als er vermoedens zijn van ernstig misbruik? En wat wordt daarmee bedoeld?

Het verwerken van elektronische onlinecommunicatiegegevens die tijdens een door de werkgever geïnstalleerde controle werden verzameld om ze toe te schrijven aan een geïdentificeerde of identificeerbare persoon, noemt men individualisering (art. 12, § 1, van de CAO nr. 81). Het monitoren van (de communicatie met) een pc valt daar zeker onder.

Individualiseren mag, onder bepaalde voorwaarden waarover hieronder nog meer, maar enkel voor een van de volgende doeleinden:

(1)    ter voorkoming van ongeoorloofde of lasterlijke feiten, inbreuken op de goede zeden of in strijd met de waardigheid van een andere persoon

(2)    ter bescherming van de economische, commerciële en financiële belangen van de onderneming die vertrouwelijk zijn

(3)    om de goede werking van het ICT-netwerk te verzekeren en de installaties van de onderneming fysiek te beschermen

(4)    om te controleren of de werknemers de regels hebben nageleefd die in de onderneming gelden voor het gebruik van (in dit geval) mailverkeer (art. 13 en 5 van de CAO nr. 81).

Dat zijn de gevallen van “ernstig misbruik” waarop wordt gealludeerd door Belgacom.

 

Klopt het dat ook dan alleen het verkeer op het bedrijfsnetwerk en de zakelijke mails mogen worden gecontroleerd?

Niet echt, al blijft het een delicate aangelegenheid.

De CAO nr. 81 betreft elektronische onlinecommunicatiegegevens “ongeacht de drager via welke een en ander door een werknemer wordt overgebracht of ontvangen in het kader van de dienstbetrekking” (art. 2 ). Het moet dus niet gaan om ‘on-linecommunicatiemiddelen van de onderneming”. Over die laatste heeft de CAO nr. 81 het weliswaar in een ander verband, nl. om te zeggen dat de regels voor de toegang tot en het gebruik daarvan “het prerogatief van de werkgever” zijn (art. 1, § 2). Maar men ziet niet in waarom de werkgever niet bevoegd zou zijn de toegang of het gebruik van onlinecommunicatiemiddelen van de werknemer te regelen en bv. te verbieden de eigen gsm of laptop te gebruiken tijdens de werkuren voor andere dan beroepsdoeleinden. De werkgever heeft dan ook het recht volgens de regels van de CAO nr. 81 de naleving van dat verbod te controleren (art. 5, §1, 4°). Daartoe kan hij het e-mailverkeer te controleren van een werknemer dat niet via het bedrijfsnetwerk verloopt, maar via het internet (web mail) en de eigen laptop of tablet als een werknemer zich daarvan voor of op het werk bedient. Dat laatste is vereist omdat het moet gaan om communicatie “in het kader van de dienstbetrekking”. Extra voorzichtigheid is dan natuurlijk geboden. Zo zal bv. het principe van de proportionaliteit (art. 14 van de CAO nr. 81) vereisen dat in voorkomend geval enkel het e-mailverkeer wordt gecontroleerd van tijdens de arbeidsuren. En het door artikel 8 van het EVRM gewaarborgde recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer verzet zich zonder meer tegen kennisneming van de inhoud van e-mails waarvan men ziet of kan (en dus moet) zien dat ze privé zijn.

Dat de werkgever enkel zakelijke e-mails mag controleren, is eveneens wat ongenuanceerd uitgedrukt. E-mailverkeer waarvan het beroepsmatig karakter door de werknemer niet in twijfel wordt getrokken, mag, met inachtneming van de nodige proportionaliteit - dus bv. niet “monitoren” van de pc-activiteiten zoals zou zijn gevraagd door de hr-afdeling van Belgacom - worden gecontroleerd voor een van de vier hierboven opgesomde doeleinden en na de door de CAO nr. 81 voorgeschreven collectieve en individuele informatie aan de werknemers te hebben verstrekt. Het resultaat van die controle mag zelfs zonder meer worden geïndividualiseerd (art. 11, derde lid, CAO nr. 81).

Maar ook e-mailverkeer waarvan de werknemer beweert dat er privé-e-mails tussen zitten, mag, onder de voornoemde voorwaarden, worden gecontroleerd. Het resultaat van die controle aan een individuele werknemer toeschrijven, mag echter maar (voor dezelfde doeleinden en proportioneel) na de betrokken werknemer of werknemers vooraf te hebben ingelicht over het bestaan van de onregelmatigheid en met aankondiging van een individualisering als dergelijke onregelmatigheid opnieuw wordt vastgesteld, waarna een individueel gesprek de werknemer de mogelijkheid moet krijgen zich te verantwoorden vóór ten aanzien van hem enige maatregel wordt getroffen (art. 16 en 17 CAO nr. 81).

Conclusie

Hoezeer men ook van gedachten mag verschillen over de vraag hoever de werknemer aanspraak kan maken op bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de context van een arbeidsovereenkomst, het monitoren van een pc kan manifest niet.

 

Inschrijven

Updates ontvangen via mail?

WikiSoc volgen via Twitter

 

Wikisoc volgen via Google+

 

 

WAT? wx5 (wwwww) 

 Wij Willen Wettelijke Waarheden Weten 

 

De media verspreiden voortdurend informatie die rechtstreeks of onrechtstreeks juridisch is.

  

Wikisoc speurt naar nieuwsmededelingen met sociaalrechtelijke informatie die vragen oproepen (en probeert die vragen te beantwoorden).

 

 

VOOR WIE?

 

 Voor de (al dan niet eeuwige) student en voor al wie (minstens voor een stukje) leeft om te leren, zoals de auteur.

 

 

DE AUTEUR 

 

 

advocaat Willy van Eeckhoutte

 

professor Willy van Eeckhoutte

 

ANDERE INFORMATIE OVER SOCIAAL RECHT:

klik op de afbeelding

 

 

           

 

          

 

 

Trefwoorden