Wikisoc - De vrije informatiebron over sociaal recht in België

Welkom op de WikiSoc blog

WikiSoc is een blog waarin prof. Willy van Eeckhoutte fouten signaleert in of vragen stelt bij informatie over arbeids- of socialezekerheidsrecht in de media.
Niet de zoveelste opinie, maar hard recht

Terug naar overzicht

Over tantièmes en overwinst bij de berekening van overheidspensioenen

Een rekensommetje voor een regenachtige vakantiedag

05 augustus 2015
De Tijd, woensdag 5 augustus 2015

Breuk vs tantième

 De breuk die in aanmerking wordt genomen voor het berekenen van het rustpensioen van vast benoemde statutaire ambtenaren, noemt men het tantième (ja, tantième is onzijdig of, zoals men dat nu noemt, een het-woord). In beginsel hanteert men daar een tantième in 60-sten: per loopbaanjaar wordt 1/60-ste van de gemiddelde wedde van de laatste vijf (of tien als hij geboren is in 1962 of later) dienstjaren in aanmerking genomen (art. 8, § 1, eerste lid, wet 21 juli 1844 op de burgerlijke en kerkelijke pensioenen - het jaartal is geen verschrijving).

Bij een volledige loopbaan, berekend op de jaren vanaf dat van de 20ste tot en met dat van 64-ste verjaardag, zoals dat ook in de particuliere sector gebeurt, bedraagt een overheidspensioen dus 45/60-sten of 75 % van de voornoemde gemiddelde wedde. Dit is gelijk aan het gezinsbedrag van de particuliere sector, waar 75 % het percentage is dat men toepast als er een echtgenoot ten laste is, 60 % het percentage als dat niet het geval is.

 Bij de berekening van overheidspensioenen wordt naast de tantième geen percentage meer toegepast, in tegenstelling tot wat in de particuliere sector gebeurt, waar het pensioen niet alleen wordt berekend met behulp van een breuk, maar ook met een percentage: een rustpensioen voor volledige loopbaan bedraagt er 75 of 60 % van 45/45-sten van de gemiddelde (geïndexeerde en geherwaardeerde) lonen of beroepsinkomsten gedurende de gehele loopbaan. M.a.w. bij de berekening van een overheidspensioen wordt geen onderscheid gemaakt naargelang van de gezinssituatie, zodat bij wijze van spreken elk rustpensioen van vast benoemde statutaire ambtenaren aan het “gezinspercentage” van 75 % (45/60-sten) wordt berekend.

 

 Een rekenoefeningetje (altijd delicaat voor echte juristen)

 Doen wij het voorbeeld van De Tijd even over en veronderstellen wij daarbij even dat men in de publieke sector wél rekening zou houden met het al dan niet ten laste hebben van een echtgenoot. Ik reken in brutobedragen, want dat is lekker makkelijk. Dan zou Bart (de naam zal wel toevallig gekozen zijn) als alleenstaande 15 % minder pensioen ontvangen, nl. € 2.775/75x60 =€ 2.220 of exact hetzelfde als Jan bruto ontvangt als “gezinspensioen”.

 

Naar een “verbreuking” van de tantième?

 Mag men daaruit besluiten dat de bevoordeliging van vast benoemde ambtenaren op pensioenvlak door één enkel ingreep kan ongedaan worden gemaakt, nl. door hun rustpensioen altijd tegen het “tarief van alleenstaanden” (60 %) te berekenen of, beter uitgedrukt door hun tantième op 45sten te brengen?

 Natuurlijk niet. Vooreerst zouden de pensioenen als alleenstaande in de particuliere sector dan nog altijd lager liggen dan de (altijd met een tantième in 45-sten berekende) pensioenen van ambtenaren ongeacht of zij al dan niet een echtgenoot ten laste hebben.

Bovendien, zoals EC zelf zegt in het voorbeeld, is het erg onwaarschijnlijk dat Jan, de werknemer, zijn volledige loopbaan hetzelfde loon zal verdiend hebben, werkhypothese waarvan zij nochtans uitgaat. Het feit dat de lagere lonen van bij de aanvang van de beroepsloopbaan wel worden meegerekend voor werknemers en niet de lagere wedden van dat begin bij de ambtenaren, is al één zaak die mee het verschil maakt. Ik voeg er de perequatie of systematische welvaartsvastmaking van de overheidspensioen aan toe, die niet bestaat voor werknemers- en zelfstandigenpensioenen.

 

Conclusie

Niet voor niets definieert Van Dale tantième als "evenredig aandeel in winst of overwinst van een onderneming, toegekend aan commissarissen, directie, personeel enz." Het zal hier wel niet om overwinst gaan, vrees ik..

 

Categorieën: Pensioenen

Inschrijven

Updates ontvangen via mail?

WikiSoc volgen via Twitter

 

Wikisoc volgen via Google+

 

 

WAT? wx5 (wwwww) 

 Wij Willen Wettelijke Waarheden Weten 

 

De media verspreiden voortdurend informatie die rechtstreeks of onrechtstreeks juridisch is.

  

Wikisoc speurt naar nieuwsmededelingen met sociaalrechtelijke informatie die vragen oproepen (en probeert die vragen te beantwoorden).

 

 

VOOR WIE?

 

 Voor de (al dan niet eeuwige) student en voor al wie (minstens voor een stukje) leeft om te leren, zoals de auteur.

 

 

DE AUTEUR 

 

 

advocaat Willy van Eeckhoutte

 

professor Willy van Eeckhoutte

 

ANDERE INFORMATIE OVER SOCIAAL RECHT:

klik op de afbeelding

 

 

           

 

          

 

 

Trefwoorden