Wikisoc - De vrije informatiebron over sociaal recht in België

Welkom op de WikiSoc blog

WikiSoc is een blog waarin prof. Willy van Eeckhoutte fouten signaleert in of vragen stelt bij informatie over arbeids- of socialezekerheidsrecht in de media.
Niet de zoveelste opinie, maar hard recht

Terug naar overzicht

Werknemersinspraak bij De Lijn

Een kromme lijn?

16 mei 2014
De Standaard, donderdag 15 mei 2014, p. 9

Gisteren al deden een aantal berichten over de sociale onrust bij De Lijn een aantal sociaaljuridische vragen rijzen.

De oorzaak van het conflict lijkt betrekking te hebben op de vraag hoe een nieuw (tucht)reglement dat voorziet in straffen voor chauffeurs die achter het stuur gsm’en of sms’en en in regels over de betaling van verkeersboetes die de chauffeurs oplopen, kan of moet worden ingevoerd: eenzijdig, al dan niet na overleg, of in het arbeidsreglement, in “de bevoegde comités” dan wel in de ondernemingsraad.

De Standaard, woensdag 14 mei 2014, p. 5

Het antwoord op wat ervan aan is, hangt in de eerste plaats af van de juridische aard van De Lijn als werkgever. Het arbeidsrecht van de particuliere sector geldt niet onverminderd voor publiekrechtelijke werkgevers, die soms eigen regels kennen.

 

De Lijn is een bedrijf dat stads- en streekvervoer verricht in opdracht van het Vlaams Gewest. Juridisch is het een publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap. Dat blijkt uit het decreet van het Vlaams Parlement waarbij De Lijn werd opgericht.

 

http://www.bestuurszaken.be/vlaamse-vervoermaatschappij-de-lijn-vvm-de-lijn

Decreet van 31 juli 1990 betreffende het publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Vlaamse Vervoermaatschappij - De Lijn

Het personeel van De Lijn is dus met toepassing van een algemene regel in beginsel statutair. Het oprichtingsdecreet geeft trouwens de raad van bestuur van De Lijn het recht het “administratief en geldelijk statuut van het personeel alsmede de personeelsformatie van de maatschappij” vast te stellen (art. 9).

Maar dat betekent natuurlijk niet dat de federale arbeidswetgeving niet van toepassing zou kunnen zijn. In de hier besproken aangelegenheid gaat het meer bepaald over de Arbeidsreglementenwet, de Wet Organisatie Bedrijfsleven en de Cao-wet.

De Arbeidsreglementenwet is niet alleen van toepassing op werkgevers en werknemers, maar ook op met werknemers gelijkgestelden, nl. zij die anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst arbeid verrichten onder gezag van een andere persoon, en die persoon (art. 1, tweede lid). Bij ontstentenis van een expliciete uitsluiting is hij dan ook van toepassing op De Lijn, dat dus een arbeidsreglement moet hebben.

Het arbeidsreglement moet de rechten en plichten van het toezichthoudend personeel vermelden, de straffen, het bedrag en de bestemming van de geldboeten en de tekortkomingen die zij bestraffen evenals het beroep dat openstaat voor de werknemers die een klacht in te dienen of een opmerking te maken hebben in verband met de hun betekende straffen of die deze laatste betwisten ((art. 6, § 1, 5° - 7°, Arbeidsreglementenwet). Op basis van de gegevens van De Standaard kan men zeggen dat het voorgenomen reglement minstens wat het opleggen van straffen voor gsm’en en sms’en betreft, deel moet uitmaken van het arbeidsreglement.

Als een onderneming een ondernemingsraad heeft, stelt die het arbeidsreglement op (art. 11, eerste lid, Arbeidsreglementenwet). Die beslist, zo wordt aangenomen, in de regel met unanimiteit, zodat een akkoord van alle  personeelsafgevaardigde vereist is.

 

Maar heeft De Lijn wel een ondernemingsraad?

Volgens het artikel in De Standaard zelfs verschillende. Van de Wet Organisatie Bedrijfsleven, die de oprichting van ondernemingsraden regelt, wordt nochtans aangenomen dat, hoewel geen enkele bepaling dat expliciet zegt, hij enkel van toepassing is op de private sector. Voor de publiek sector geldt immers een aparte overlegstructuur voor de arbeidsverhoudingen: de Wet Syndicaal Statuut Overheidssector

Die wet kan bij koninklijk besluit van toepassing worden verklaard op de publiekrechtelijke rechts­per­so­nen die afhangen van de gemeenschappen, de gewesten, (art. 1, § 1, 2°, d, Wet Syndicaal Statuut Overheidssector).

Dat is ook gebeurd voor (art. 3, § 1, 2°, c, KB 28 september 1984 tot uitvoering van de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel en bijlage I van het koninklijk besluit van 28 september 1984 tot uitvoering van de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel ).

Het is in het bevoegde overlegcomité dat overleg moeten worden gepleegd over het voorgestelde reglement. De Wet Syncdicaal Statuut Overheidspersoneel voorziet immers in overleg voor o.m. maatregelen van inwendige orde en over richtlijnen betreffende de organisatie van het werk die eigen zijn aan de onderneming (art. 11, § 1). Dat overleg vervangt dan de bevoegdheid die in de particuliere sector wordt gegeven aan de ondernemingsraden (art. 15quinquies, § 1, Arbeidsreglementenwet).

Het bevoegde overlegcomité is Sector XVIII, Vlaamse Gemeenschap en Vlaams Gewest, bevoegd voor De Lijn (bijlage I van het koninklijk besluit van 28 september 1984 tot uitvoering van de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel.

 

En cao’s?

De Cao-wet is, enkele uitzonderingen daargelaten, o.m. niet van toepassing op wie in dienst is van de gewesten en van “de daaronder ressorterende openbare instellingen en de instellingen van openbaar nut” (art. 2, § 3, Cao-wet). Voor wie zou betwijfelen dat De Lijn een “instelling” zou zijn: de naamloze vennootschappen van publiek recht "Brussels South Charleroi Airport-Security" en "Liège-Airport-Security" worden wel als zodanig beschouwd (maar wel onder de Cao-wet gebracht).

Het is dan ook onduidelijk dat voor het personeel van De Lijn cao’s zouden bestaan. Nochtans vermeldt de officiële site van het beleidsdomein Bestuurszaken van de Vlaamse overheid dat de Cao-wet van toepassing is op de personeelsleden van De Lijn (onder het wat bizarre opschrift: Syndicaal statuut).

En er bestaat inderdaad een paritair subcomité voor het stads- en streekvervoer van het Vlaams Gewest (328.01), waarin cao’s zijn gesloten die betrekking hebben op de personeelsleden van De Lijn.

 

Conclusie

 Op basis van dit eerste onderzoek verbaast het niet dat, zoals Tom Ysebaert schrijft in De Standaard, “aan de inspectie van de FOD Arbeid [wordt] voorgelegd of de ondernemingsraden van De Lijn bevoegd zijn voor deze materie”.

Inschrijven

Updates ontvangen via mail?

WikiSoc volgen via Twitter

 

Wikisoc volgen via Google+

 

 

WAT? wx5 (wwwww) 

 Wij Willen Wettelijke Waarheden Weten 

 

De media verspreiden voortdurend informatie die rechtstreeks of onrechtstreeks juridisch is.

  

Wikisoc speurt naar nieuwsmededelingen met sociaalrechtelijke informatie die vragen oproepen (en probeert die vragen te beantwoorden).

 

 

VOOR WIE?

 

 Voor de (al dan niet eeuwige) student en voor al wie (minstens voor een stukje) leeft om te leren, zoals de auteur.

 

 

DE AUTEUR 

 

 

advocaat Willy van Eeckhoutte

 

professor Willy van Eeckhoutte

 

ANDERE INFORMATIE OVER SOCIAAL RECHT:

klik op de afbeelding

 

 

           

 

          

 

 

Trefwoorden